Goederenrecht

Overzicht

Introductie

In de cursus Goederenrecht wordt het deel van het vermogensrecht bestudeerd waarin de goederen centraal staan. Een vermogen verandert voortdurend van samenstelling. Zo kan A zijn tot zijn vermogen behorende auto geheel of gedeeltelijk aan B overdragen, maar daarop ook een pandrecht of vruchtgebruik vestigen. De cursus geeft antwoord op de vraag hoe deze wijzigingen tot stand komen en welke eisen daaraan worden gesteld. Na bestudering van de cursus bent u met andere woorden vertrouwd met allerhande goederenrechtelijke verhoudingen.

Voorkennis

Een grondige voorkennis op het gebied van privaatrecht. Aanbevolen wordt eerst de cursussen Overeenkomstenrecht en Aansprakelijkheidsrecht te volgen.

Inhoud

Hoe word je eigenaar van een stukje grond? Praktisch iedereen zal op deze vraag antwoorden: door het te kopen. Maar juristen schudden dan meewarig het hoofd. ‘Door overdracht’, zeggen ze dan, ‘en voorwaarde is dat de vervreemder beschikkingsbevoegd is en hij de grond levert op basis van een geldige titel.’ Dat klinkt indrukwekkend maar na bestudering van de cursus Goederenrecht kijkt u dwars door deze juridische formulering heen, want de cursus behandelt het deel van het vermogensrecht waarin de zogeheten goederenrechtelijke verhoudingen centraal staan. Mag je als eigenaar met die grond doen wat je wilt? Ook daarin zien de meeste mensen geen problemen. ‘Natuurlijk, dat is juist de essentie van het eigendomsrecht.’ Maar deze vraag beantwoordt u na de cursus genuanceerder. U mag bijvoorbeeld geen immens grote, volstrekt nutteloze watertoren laten bouwen met als enige doel uw buren het uitzicht te ontnemen. Of vlak naast de scheiding met hun grond palen slaan en daar smerige lappen aan ophangen om die buren te pesten (beide voorbeelden zijn historisch!).

Het pandrecht heeft voor u na deze cursus ook geen geheimen meer. Al is het niet uw gewoonte uw sieraden, horloge of stereotoren naar ‘Ome Jan’ of ‘de lommerd’ te brengen, u heeft ongemerkt toch met pand te maken. Want als u ‘rood’ staat bij uw bank, dan heeft die bank krachtens art. 18 van de Algemene Bankvoorwaarden pandrecht op alles wat er bij haar binnenkomt op uw rekening. In de praktijk van het bedrijfsleven is pand van levensbelang. Voorraden, machines, computers, het wagenpark worden doorgaans verpand aan een handelsbank tot zekerheid voor het krediet dat de ondernemer geniet. De term ‘goederen’ duidt alle bestanddelen van iemands vermogen aan. Tot zo’n vermogen kunnen zaken en vermogensrechten behoren. Zaken zijn materiële dingen: ‘voor menselijke beheersing vatbaar’. Vermogensrechten zijn rechten die in geld zijn uit te drukken, bijvoorbeeld een vordering van duizend gulden. In de cursus Goederenrecht draait het om de relatie tussen een persoon en een goed.

Wat kunt u in deze cursus Goederenrecht zoal verwachten? Om te beginnen een aantal belangrijke goederenrechtelijke onderscheidingen zoals die tussen register- en niet-registergoederen. Verder wordt uitvoerig ingegaan op de verkrijging en het verlies van goederen (overdracht). Speciale aandacht is er voor derdenbescherming bij verkrijging. Een voorbeeld. U denkt eigenaar te zijn van een auto. Later blijkt dat die wagen uitgeleend was aan degene van wie u kocht. De ‘uitlener’ klopt nu bij u aan en eist de auto op. Wie is er eigenaar? Eigendom, mede-eigendom, toebehoren, mede-toebehoren, en bijzondere vormen als mandeligheid en het appartementsrecht passeren de revue. Dan de beperkte genotsrechten. Erfdienstbaarheid, erfpacht, opstal, vruchtgebruik, gebruik en bewoning worden besproken waarbij ook de grenzen tussen die rechten in kaart worden gebracht. Welk recht geniet in welke situatie de voorkeur? Originaire eigendomsverkrijging door natrekking, vermenging en zaaksvorming worden eveneens behandeld. Veel ruimte is gereserveerd voor pand en hypotheek. Dit laatste recht speelt in de alledaagse praktijk, ook van particulieren, een enorme rol. De cursus besluit met de bespreking van de verhaals- en retentierechten.

Tentaminering

Tentamenvorm

Computergebaseerd individueel tentamen met meerkeuzevragen.

Tentamendata

Informatie over tentamendata vindt u na inschrijving in de elektronische leeromgeving.

Tentamenhulpmiddelen

Een meest recente, ‘schone’, niet geannoteerde wettenbundel
Een ‘schoon’ verklarend Nederlands woordenboek (op eigen risico)

Begeleiding

Begeleidingsvorm

Informatie over begeleidingsbijeenkomsten vindt u na inschrijving in de elektronische leeromgeving.

Docenten

Mw. mr. E. de Veij Mestdagh en dhr. mr. P. Slangen.

Bereikbaarheidsoverzicht

Bereikbaarheidsinformatie docenten/examinatoren

Inschrijving

Inschrijving is mogelijk via het inschrijfformulier cursussen, na toelating tot de Schakelzone Recht.

Informatie over inschrijving en het inschrijfformulier vindt u onder “Over schakelzone – Inschrijfinformatie”.